Portfolio


Belangrijk is niet de weg die je gaat,
maar het spoor dat je achterlaat.

Voor deze pagina heb ik ervoor gekozen een paar projecten uit te lichten, die samen een beeld geven van de vele opdrachten die ik heb gedaan. Ik voel me bevoorrecht dat ik zo dicht bij mensen mag staan.

De liefde niet vergeten
In ‘De liefde niet vergeten’ vertellen partners van bewoners van verpleeghuis Westhoff in Rijswijk openhartig over de liefde van hun leven en de impact van dementie. Enerzijds als eerbetoon aan hun geliefden, anderzijds om aan anderen door te geven wat het betekent om als partner te moeten leven met dementie. De ontroerende verhalen vertellen over de bijzondere relatie met hun geliefde en hoe pijnlijk het is om te moeten toezien dat deze langzaam steeds minder zichzelf is. De indrukwekkende foto’s bij de verhalen zijn van Judith Keessen. Het boek is voorzien van een persoonlijk voorwoord door Maria van der Hoeven, voorzitter van Alzheimer Nederland. Het boek is voor €15,- verkrijgbaar via Uitgeverij de Nieuwe Haagsche.

“Het moeilijkste is dat je eigenlijk alleen bent. Je moet je eigen leven leiden, maar je kunt het niet. Je bent altijd met die ander bezig. Die zit in je lijf.”

“Als An in goede doen is, heeft ze nog steeds dezelfde pretogen als vroeger."

“Het is moeilijk te aanvaarden dat Roos al haar mooie kwaliteiten is kwijtgeraakt. Ik ben ook maar een mens en soms werd ik uit frustratie kwaad op haar.”  

Levensverhalen zetten iets in beweging
De afgelopen jaren heb ik verscheidene uitgebreide levensverhalen mogen optekenen. Steeds weer mocht ik ervaren hoeveel het vertellen en laten opschrijven van je verhaal in beweging zet. Dat mensen ontroerd zijn als ze hun eigen verhaal of dat van hun ouders lezen, raakt me steeds weer. Een paar fragmenten:

"Het grappige is dat het vaak van die kleine dingen zijn, die je je herinnert. Vaak niks bijzonders. Mijn man en ik zaten bijvoorbeeld iedere vrijdag voor het werken samen aan tafel een hele tijd saampjes te praten, gewoon over van alles." (vrouw van 80)

"Zelf kom ik uit een groot gezin. Ik ben de oudste van tien kinderen, vijf meiden en vijf jongens. Mijn ouders hadden een café in Velsen-Noord. In de oorlog is het afgebroken. Ik weet nog dat het laken van het biljart vervangen moest worden. Dat mooie groene laken. Wij hadden één keer in de veertien dagen een naaister en die heeft toen van dat biljartlaken voor mij en mijn zus een prachtige blouse gemaakt, met een V-hals en prachtige beige borduursels lans de hals en ook nog een rand langs de onderkant van de blouse.

Wij vonden dat geweldig, want helemaal niemand had zo'n blouse en dikwijls kregen we kleding van anderen. Deze blouses waren echt heel apart. Op school was iedereen er dol van. Maar 's avonds deden we allebei onze mouwen omhoog en onze armen waren helemaal schraal en rood. De ruwe stof had het helemaal geschuurd. Maar we zijn die blouse blijven dragen hoor!" (vrouw van 87)"

"Van mijn moeder had ik een hele mooie pop gekregen, helemaal van stof met een plastic hoofdje en een jurkje dat eraan vast genaaid was. Ik was daar zo groots mee. Maar toen we moesten evacueren mocht de pop niet mee. Mijn moeder zei dat er belangrijkere dingen waren die mee moesten. Toen we na de evacuatie weer thuis kwamen, was mijn pop weg. Dat vond ik eigenlijk nog het ergste van de hele oorlog. Dat mijn pop weg was." (vrouw van 75)

Reuma en de Liefde - een serie relatieportretten
Voor het blad In Beweging van de Reumapatiëntenbond schreef ik de serie Reuma en liefde, waarin partners openhartig vertellen over hun relatie, de invloed van de reuma daarop en vooral over het bijzondere van elkaar. Deze gesprekken inspireerden mij om ook voor particulieren relatieportretten te schijven. Tinene en Werend deden vlak voor hun trouwen mee aan de serie:

"Tineke Bremer (26 ) en Werend Vrijlandt (30). Zeven jaar geleden gooiden ze allebei het roer om. Tineke verliet de opleiding journalistiek, Werend zijn opleiding Bosbouw. Ze kwamen elkaar tegen bij de open dag voor Muziekwetenschappen. Twee wervelwinden met een gedeelde passie voor muziek. Door de reuma van Tineke luwde haar storm tot een briesje. Hoewel dit grote impact had, bleef hun relatie in de kern onveranderd. Aan de vooravond van hun trouwen vertellen ze over die sterke band.

Werend: “Toen Tineke na anderhalf jaar reuma kreeg, heb ik mezelf de vraag gesteld: ga ik ook op de rem? Ik heb niet overwogen om de relatie te verbreken, maar het was wel belangrijk dat ik mezelf kon blijven. Tineke geeft me die ruimte.” 

Tineke: "Respect en ruimte hebben voor het eigen leven van de ander. En dat je jezelf kan zijn bij elkaar. Dat is houden van. Dat is waarom ik Werend ten huwelijk heb gevraagd."

Blauwe plekken en verloren zelfvertrouwen
Het is al weer een hele tijd geleden dat ik voor het Nederlands tijdschrift voor kinderrevalidatie drie portretten mocht schrijven van kinderen met een handicap die op school werden gepest. Een project dat diepe indruk heeft gemaakt. Een aantal fragmenten:

...De gesprekken met de meiden verlopen emotioneel. Verdriet, boosheid en onbegrip wisselen elkaar af. Maar bovenal springt de moed er bovenuit. Moed om te blijven knokken. Moed om een deur te openen, die ze liever dichthouden. En de moed om zich in hun kwetsbaarheid opnieuw kwetsbaar te durven opstellen.

Gemma (15)
"...Ze hebben me mijn zelfvertrouwen afgenomen. Dat schelden deed mij meer pijn dan het slaan. Ik kon niks, ik was niks. Op het laatst geloofde ik het zelf ook. Ik vroeg me af waarom ik eigenlijk hier was, wat ik hier eigenlijk deed. Ik wilde zo vaak dat ik er maar niet was, dan konden ze me ook niet meer pesten. Inmiddels weet ik weer een beetje wie ik zelf ben. Ik ben ook sterker geworden. Ik wil later striptekenaar worden of reclame-ontwerper...."

Marieke (16)
"...Ik werd altijd heel verdrietig als ze mij pestten. Het vervelende was dat ik mij niet durfde te verdedigen. Ik was te zwak, daarom pakte ze mij. Ik heb het wel geprobeerd, maar dan werd ik gewoon geslagen. Toen durfde ik niet meer. Ik dacht dat ik er maar mee moest leven. Soms als ik me alleen en verlaten voel, dan wil ik niemand om me heen. Geen mens kan me dan helpen. Dan ga ik naar het dierenverblijf. Ik ben graag in de natuur, met de dieren, lekker wandelen..."

Wendy (14)
"...Na schooltijd kwamen ze me achterna en sloegen me in elkaar. Dat laatste gebeurde niet zo vaak, want ik rende keihard. Ik rende door het rode stoplicht. Levensgevaarlijk, maar ik moest wel. Ik zit helemaal vol met haat naar die jongens. Als ik ze nog eens tegenkom, sta ik niet voor mezelf in, echt niet..."

Schrijfcoaching van Hanna Bofaert
Het begon met de vraag of ik haar levensverhaal wilde opschrijven, het resulteerde in een traject van anderhalf jaar waarin ik Hanna Bofaert mocht coachen bij het schrijven van haar aangrijpende verhaal. Het was een prachtig avontuur voor ons allebei. Het resultaat een prachtig boek. Hoogleraar psychopathologie van chronische traumatisering, Onno van der Hart, schreef er een voorwoord voor. Hopelijk helpt dit bij het vinden van een uitgever, want dat is dit boek en deze vrouw zeker waard.

De kern van Hanna's verhaal is de ingewikkelde relatie met haar moeder. Het overlijden van haar moeder zet als een omgevallen dominosteen een reeks van niet te stoppen gebeurtenissen in gang. Het zet Hanna's hele leven op de kop. Ze komt er tegen wil en dank achter, dat een schokkende gebeurtenis aan de wortel ligt van haar onbegrijpelijke leven. Wat volgt is een lange zoektocht naar de waarheid en een vrij en zinvol leven.